جمعه ۲۸ دی ۱۳۸۶در این روزها و در آستانه ی تاسوعا و عاشورا ، بد ندیدم که به بررسی یکی از ماندگارتری آثار موسیقی ایران قطعه ی مشهور " نی نوا " بپردازیم . استاد شجریان در جایی درباره قطعه " نی نوا " ی استاد علیزاده گفته است : حزن و اندوهی که این قطعه در دل می آفریند را شاید اگر محتشم کاشانی سالهای سال صدها شعر همانند " باز این چه شورش است " هم می سرود باز هم نمی توانست حتی ذره ای حسی همانند حزن این قطعه را ایجاد کند .
استاد حسین علیزاده خالق قطعه مشهور " ني نوا " به تازگی در جایی گفته است كه زاده ی روز عاشورا است و هميشه نامش را كه مادرش به همين مناسبت حسین بر او نهاده دوست ميدارد و خلق قطعه " نی نوا " نیز به سالهاي كودكياش باز ميگردد.
محبوبيت قطعه " ني نوا " در زمان انتشارش فروش بالايي را براي آن رقم زد ، كه براي يك آلبوم موسيقي در ايران بعد از انقلاب تا آن زمان بي سابقه بود. برخي كارشناسان ميزان محبوبيت اين قطعه را با قطعه " اي ايران " روح الله خالقي برابر دانستهاند.حسين عليزاده ، دريادآوري چگونگي ساخت قطعه مشهور " نينوا " گفت است : من بچه خيابان خيام هستم و يكي از سرگرمي ما بچهها در آن موقع راهاندازي دسته بود ! من نميخواهم تبليغ وابستگي مذهبي كنم ولي هميشه اسمم را دوست داشتم و از آنجايي كه من در روز عاشورا متولد شدهام ، مادرم اسمم را حسين گذاشته و " عليزاده " هم هستم .
علیزاده گفته است : نينوا آن واژهاي است كه ما همه حسها را ميتوانيم درباره آن داشته باشيم. اگر ميخواهند موضوع و حس مبارزه امام حسين(ع) را به آن اطلاق كنند، من افتخار ميكنم .
استاد همچنین در خصوص اينكه برخي اين قطعه را به جاي نينوا، نينوا اطلاق ميكنند، گفته است: " نينوا " اسم زيبايي است كه يك معناي چند بعدي ميتوان به آن داد. هم " نينوا " است هم " نواي ني " است و هم قطعهاي كه اين ني مينوازد در دستگاه نواست. به همين جهت نينوا يك قطعه ملي شد و هر كس با هر عقيدهاي با اين قطعه ارتباط برقرار كرد.
وي ادامه داده است: من دوستان بسيار زيادي با عقايد مختلف با اين قطعه پيدا كردم و خودم مديون قطعه نينوا هستم كه در يك زماني در ذهن من اتفاق افتاد. زماني كه من شاهد آن بودم كه جنگ شروع شده بود و همه داشتند در زمينه موسيقي برداشت خودشان را ميكردند. در آن زمان مسئولان موسيقي از من خواستند كه بياييد در مورد اتفاقاتي كه در جنگ افتاده قطعه بسازيد. من گفتم اولاً نميتوانم كار سفارشي بسازم چرا كه بايد با حس خودم بوجود بيايد و ضمن اينكه هر كسي جنگ را يك جور ميبيند .

علیزاده در ادامه گفته است : نميگويم كه اين قطعه را براي جنگ ساختم ولي در شرايطي بود كه در جنگ زندگي ميكرديم . يادم هست يكبار يك نفر از من پرسيد كه نينوا چه رنگي است؟ گفتم يك افق تيرهاي است كه رنگ قرمزش غالب است چرا كه ساخت اين قطعه در نگاهم به افق در يك غروب اتفاق افتاد. البته اولين جلد نينوا با طرحي از رضا درخشاني به همين رنگ چاپ شد.
ي در خصوص مدت زمان ساخت اين قطعه گفت: نوشتنش چيزي حدود 2 سال طول كشيد و اما ايدهاش 5-4 ماه ولي ايده كليتر آن به سال 56 برميگردد. من در آن سال يك طرح اوليه از دستگاه نوا داشتم كه در حافظيه اجرا شد و چيدمان و فانتزي اين جريان به سالهاي 56-55 برميگردد كه كم كم اين ايده را برايم آورد. تمام هنرمندان يك اثر ميسازند و دائم اين را با روايتهاي ديگر بيان ميكنند. من هم دائم با شكلها و شيوهاي مختلف در تكنوازيهايم و كارهاي گروهيام اين ايده را داشتم .
عليزاده ادامه داد: نينوا هم نتيجه و فكرهاي اوليهاش از سالهاي 23-24 سالگي شكل گرفت و من در 32 سالگي آن را نوشتم.
خالق نينوا با بيان اينكه تمام اين ايدهها به زمان كودكي برميگردد،اظهار داشت:من بچهاي بودم كه در جنوب شهر تهران در يك خانواده زير متوسط از نظر اقتصادي اما پر از عشق زندگي ميكردم.
قطعه ای از آلبوم " نی نوا " را از اینجا دانلود کنید .
TrackBack URL for this entry:
http://razeno.com/cgi-bin/mt32/mt-tb.cgi/467
به نظر من نینوا رنگ زرد و خاک دارد که دوره ای از رنگ های یک روز را طی می کند. از طلوع آغاز می شود و در طلوعی دیگر پایان می یابد
حکایت نی همیشه شنیدنی...
خوب! خدا رو شکر به امام حسین اعتقاد داری (اگر به چکمه - پوتین، بوت ... - پوشیدن خانوما هم اعتقاد داری!!) که اینم احتمالن از ارادتیه که به استاد علیزاده داری. پس خدا رو شکر که به علیزاده ارادت داری ... !!!
راستی امانت داری هم چیز خوبیه. بگو از مطالب کدوم سایت "هم" استفاده کردی.
نینوا واقعا یک شاهکاره
مایهی تاسف بود به هر حال ای کاش ما میتوانستیم برداشت شخصیمان را از ماجرا حفظ کنیم و ای کاش هنرمند ما میدانست که خاصیت موسیقی در انتزاع است و ای کاش روزی باشد که ما نان را
بعضی موسقی های زیبا رو می شنوی و بعد از مدتی فراموش می کنی چه خوب شد شما باز هم یاد آوری کردید ، واسه اطلاعاتی هم که در این زمینه دادید ممنون ، بهروز باشید .
به وب لاگتون لینک دادم .
من نمیدونم چرا برای هر نوشته جدیدی که می گذاری
این طور کامنتهای عجیب غریب
نوشته میشه
موندم چه هیزم تری به این ملت فروختی که اینطور باهات لجند
شوخی کردم اما خدائیش این تبدیل به یکی از معضلات بلاگت شده
من این قطعه رو نشنیده بودم
مرسی از اطلاعاتت
اما من می دونم چه هیزم تری ی ی ی فروختی :)
ولی خداییش معضل جالبی شده،کلی می خندیم... :))
سیامک جان
مرسی از گزارش با حال و قشنگت
ولی راستش از این آقای علیزاده که به کارش خیلی احترام میذارم البته این کار نینواش را خیلی خیلی دوست داشتم و دارم ولی با این توصیفی که کرد یه کم فانتزی منو ـ به قول علی ـ به هم ریخت و احساس کردم خیلی چاپلوسی کرد اصلا خوشم نیومد
امیدوارم که تاثیر در احساسم نسبت به این آهنگ بوجود نیاد چون خیلی دوستش دارم
به نظر من اگه فقط این جمله را می گفت خیلی سنگینتر بود:
" يكبار يك نفر از من پرسيد كه نينوا چه رنگي است؟ گفتم يك افق تيرهاي است كه رنگ قرمزش غالب است چرا كه ساخت اين قطعه در نگاهم به افق در يك غروب اتفاق افتاد." حیف شد به هر حال
اختر
واقعا حیرت انگیزه که از توصیف و تعریف سازنده اثر که می تونست این قطعه رو اصلا نسازه هم ایراد گرفته اید چرا که در راستای خط مشی و تز شما نسبت به ...(اسلام؟جمهوری اسلامی؟ ...) نیست. شما می تونین آهنگ رو از چشم انداز خودتون گوش بدید و از اون به عنوان یه اثر هنری لذت ببرید. در افق های تیره یا روشن یا قرمز یا صورتی گلبهی یا ... (واقعا حیرت انگیزه - و بیش تر احمقانه و نشانه فکر پست و کودکانه یک انسان چابلوس! که علیزاده رو به چابلوسی متهم کنید)
Omidvaram in linke bala-ee bargarde va in yaddashte man ro bekhoone.
bebin pesaram ya dokhtaram man ya oon kasani ke az tosife sazandeye asar irad gereftim be khatere in gereftim ke alizadeh in asar ro vaghti sakht ke hameye doostanesh va hatta khodesh ba'd az moddate kootahi majboor shodan ya be'istan jeloye jookheye khodiha ya sine separ konan jeloye tire biganegan.va ya rahe bi khatare sevom ke raftan bood ro entekhab konan...
man midoonam ke hame dar bayane afkareshoon azadand vali in hagh ro ham baraye khodam mahfooz daram ke vaghti hatta ostadam havasesh nist ke dare ghalat andazi mikone va addresse eshtebahi mide ye neghi bezanam.
va ella nazare man ro bekhai?...in aghab oftadegiye mast ke ba'd az 25 sal hanooz darim az ye shahkare tekrar nashodani harf mizanim va ma ke ahle moosighi hastim hanooz jorboze nadashte-im ke ye kar besazim (ya shayadam sharayetesh dige nist) ke 1 100dome ney nava bashe.
zemnan man shakhsan yek bar az aghaye alizadeh shenidamke migoftan man badam miyad ke in asar ro be ashoora rabtesh midan va vaghti tv in ro pakhsh mikone dar azadari halam bad mishe...
دلیلی نمیبینم که کسی اینقدر عصبانی بشه که کلماتی مثل پست و کودکانه ووو را به کار ببره
عباس کیارستمی خیلی به نظر من آدم باهوشی ست لام تا کام راجعبه کارش حرف نمیزنه چون فهمیده که با حلواحلوا دهن شیرین نمیشه
دیگه چبیا میدونی...؟
" نينوا " اسم زيبايي است كه يك معناي چند بعدي ميتوان به آن داد. هم " نينوا " است هم " نواي ني " است و هم قطعهاي كه اين ني مينوازد در دستگاه نواست. به همين جهت نينوا يك قطعه ملي شد و هر كس با هر عقيدهاي با اين قطعه ارتباط برقرار كرد.
وي ادامه داده است: من دوستان بسيار زيادي با عقايد مختلف با اين قطعه پيدا كردم و خودم مديون قطعه نينوا هستم كه در يك زماني در ذهن من اتفاق افتاد. زماني كه من شاهد آن بودم كه جنگ شروع شده بود
یک بار دیگه این قسمت رو بخونید من می خوام بدونم چطور بوی چاپلوسی از این حرف شنیدید. و کجاش علیزاده گفته این قطعه رو برای عاشورا ساخته. چرا متوجه اصل مطلب علیزاده که دقیقا همون انتزاعی بودن و چندوجهی بودن موسیقیه نشدید.