ققنوس مشکاتیان نوای آزادی سر داد ... ! ( ققنوس آتش و خون ... آزادی )
شانزده درخت بالابلند - از عكسهاي عباس كيارستمي – در شامگاه شبهای آذرماه تهران قد برافراشتند تا شانزده نوازنده و خواننده گروه موسيقي عارف، بر بستري از برگهاي زرد پاييزي، تمي از خاطرات هنرنماييهاي سالهاي نه چندان دور گروه تحت سرپرستي استاد پرويز مشكاتيان را براي مخاطبان زنده كنند.
برنامه با همنوازي گروه در مايههاي ابوعطا، شور و دشتي آغاز شد تا پس پیش درآمد ابوعطا ، چهار مضراب خسرو و شیرین نواخته شد و در ادامه با با تكنوازي سنتور مشكاتيان در پيشدرآمد ابوعطا، حميدرضا نوربخش كه ميتوان گفت در هر اجرا، نواي استادش محمدرضا شجريان را بهخاطر ميآورد در ادامه با همنوایی ساز استاد مشکاتیان آواز سر داده و می خواند :
اي دل به کوي عشق گذاري نميکني /اسباب جمع داري و کاري نميکني /چوگان حکم در کف و گويي نميزني/ باز ظفر به دست و شکاري نميکني /اين خون که موج ميزند اندر جگر تو را / در کار رنگ و بوي نگاري نميکني /مشکين از آن نشد دم خلقت که چون صبا /بر خاک کوي دوست گذاري نميکني..
تصنيف فرياد با شعري از هوشنگ ابتهاج (سايه) اثر بعدي بود كه با شعرخواني نوربخش همراه بود ؛ تا پس از آن در چهار مضراب حجاز، اينبار تكنوازي تار كيوان ساكت توجهها را بهخود جلب كند و در ميانهها، بازهم سنتور مشكاتيان آغاز شد ، كه گویی كل برنامه بر تكيهگاه دستان او می گذشت .
پس از چهار مضراب حجاز ساز و آواز با همراهی با تکنوازی سه تار بهداد بابایی همراه شد :
دل از من برد و روي از من نهان کرد / خدا را با که اين بازي توان کرد... / چرا چون لاله خونين دل نباشم / که با ما نرگس او سرگران کرد... / بدان سان سوخت چون شمعم که بر من / صراحي گريه و بربط فغان کرد...
پس از این ساز و آواز تصنيف "شكر و شكايت" با شعري از حافظ آغاز شد ؛
زان يار دلنوازم شكري است با شكايت / گر نکته دان عشقي بشنو تو اين حکایت / بي مزد بود و منت هر خدمتي که کردم / يا رب مباد کس را مخدوم بي عنايت / در زلف چون کمندش اي دل مپيچ کانجا /سرها بريده بيني بي جرم و بي جنايت
و در ادامه تصنیف زیبای گون با شهر استاد شفیعی کدکنی که از ساخته های قدیمی استاد مشکاتیان بوده است پایان بخش قسمت اول کنسرت بود :
بهكجا چنين شتابان؟!... / سفرت بهخير اما / توو دوستي، خدارا / چو از اين كوير وحشت / به سلامتي گذشتي / به شكوفهها به باران / برسان سلام ما را !
در ادامه با تکنوازی تمبک نوید افقه بخش دوم در بیات ترک ، دشتی و کرد بیات آغاز گردید و در ادامه تکنوازی تمبک تصنیف بهارا با شعری از سایه آغاز شد :
بهارا بهارا چه شيرين و شاد آمدي! بهاري به اين نازنيني كجاست / كه اين خونبهاي شهيدان ماست
ساز و آواز بعدي نيز با همنوايي سنتور و ني با شعر معروف حافظ ( يا رب سببي ساز كه يارم به سلامت / باز آيد و برهاندم از بند ملامت ...) همراه بود و سپس با تکنوازی سنتور تصنيف كجائيید با شعر علياكبر دهخدا آغاز شد :
اي مردم آزاده كجاييد كجاييد /آزادگي افسرد بياييد بياييد
در ادامه برنامه و پس از اجرای چهار مضراب بیات زند ، تصنيف " پنهان چو دل " با شعر مولانا ( اي با من و پنهان چو دل از دل سلامت ميكنم / تو كعبهاي هر جا روم قصد مقامت ميكنم ) اجرا شد و پس از آن تصنيف پاياني کنسرت با عنوان " ققنوس" كه شعري در قالب نو نيمايي از سروده های استاد پرویز مشکاتیان براي آن انتخاب شده بود ، آغاز شد ..
پرندهي سپيدبال ، سرخچشم ، تيز پر
ققنوس آتش و خون ( آزادی )
نو رسیده ی بلند آشیان پر هراس
لحظه ای درنگ ، ز بام ما مپر
ببین
لولیان شهر برایت ترانه می سازند ؛
ببین
کودکان شهر از تک بوته های آزادی برایت آشیانه می سازند ؛
لحظه ای درنگ ، ز بام ما مپر ...
اجرای بسیار خوب نوازندگان گروه و آواز حمید رضا نوربخش و تکنوازی پر احساس پرویز مشکاتیان و همچنین اجرای پرصلابت قطعه زیبای "ققنوس" که بی شک یکی از بهترین قطعات کنسرت امسال گروه عارف به شمار می رفت موجب شد تا تشویق های گرم و طولانی حاضران اعضای گروه را دوباره به روی صحنه بازکشاند تا آنها سرود ملی ای ایران (ساخته روح الله خالقی) را در حالي اجرا كنند كه مردم ، ايستاده به آن گوش فرا ميدادند و مشكاتيان آنان را بههمراهي با خواننده گروهش تشويق ميكرد ...
اعضای گروه عارف را در این کنسرت استاد مشکاتیان ( سنتور ) حسن ناهيد (ني) و كيوان ساكت (تار)، محمود دلنوازي (بربط)، نويد افقه (تنبك) و بهداد بابائي (سهتار ) عليرضا جواهري (سنتورباس ) ،( تار )بهرام ساعد سياوش پورفضلي( بم تار ) ، رضا آبائي ( قیچک ) ، سيامك آقائي (قيچكباس )، نويد دهقان و آرش كامور (كمانچه ) و آرشام قادري ( رباب ) و آيين مشكاتيان ( دف ) به همرا حمید رضا نوربخش تشکیل می دادند .و از دیگر نکات جالب این کنسرت آن بود که طراحی صحنه و پوستر این کنسرت را کارگردان نام آشنای سینمای ایران عباس کیارستمی بر عهده داشته است .
کنسرت گروه عارف به سرپرستی استاد مشکاتیان و آواز نوربخش به نوعی شاید سرآمد کنسرت های موسیقایی در سال پر موسیقی هشتاد و شش بود . پرویز مشکاتیان نشان داد که پس از سالها کم کاری هنوز در بسیاری زمینه ها از جمله در آهنگسازی و گروه نوازی و رنگ آمیزی موسیقایی و سازبندی بی شک سرآمد تمامی استادان موسیقی ایران است . نوای گروه عارف در این شبها یاد آور نوای عارف در آثاری همانند دستان ، نوا مرکب خوانی و ... بود و در بعضی از قطعات به نظر می رسد که دیدگاه نوی موسیقایی در ساز بندی و تنظیم قطعات کاملا مشهود بوده است ...
به نظر اکثر علاقمندان موسیقی سنتی تصنیف هایی همانند پنهان چو دل و به ویژه تصنیف ققنوس برای صدای استاد شجریان بی تابی می کند و امید آن است که به زودی با همراهی دوباره این بزرگان موسیقی ایران ، عصر تازه ای در موسیقی گروه نوازی ایران آغاز شود ...
