فیلم پرسپولیس؛ تحریف یا واقعیت ... ؟!
امروز در خبرها خواندم که انجمن فیلم فرانسه فیلم " پرسپولیس " ساخته مشترک مرجانه ساتراپي کارگردان ایرانی الاصل و وينسنت پارونود را به عنوان نماينده اين كشور در اين دوره از رقابتهاي اسكار در بخش فیلم های ضد انگلیسی معرفي كرده است .
به گزارش ورایتی اين فيلم که از همان ابتدا مخالفت و اعتراض مسوولان سينمايي ايران را به همراه داشت چندی قبل موفق شده بود که جايزه ويژه هيئت داوران را در جشنواره فیلم کن به خود اختصاص دهد .
اما آنچه که می خواهم در اینجا به آن اشاره کنم ، اشاره به لقبی است که مسوولان سینمایی ایران و خبرگزاری های رسمی ایران به این فیلم می دهند و آن فیلم " ضد ایرانی " است و در طی ماههای اخیر تریبون های رسمی کشور تلاش زیادی کرده اند که " پرسپولیس " را به فیلم " سیصد " سنجاق کرده و این فیلم را همچون سیصد ، فیلمی ضد ایرانی که به هویت ایرانی ها اهانت می کند نشان دهند . اما آیا حقیقتا " پرسپولیس " فیلمی ضد ایرانی است یا ضد ... !
به جرات می توان گفت که نگاه و سخن فیلم " پرسپولیس " هیچ شباهتی به فیلم " سیصد " ندارد . " سیصد " فیلمی تخیلی است که با هزینه ای چند ده میلیون دلاری و با تحریف تاریخ اساطیری ایران باستان ، ایرانیان و نیاکان ما را انسانهای وحشی نمایش می دهد اما " پرسپولیس " فیلمی انیمیشن است که بر مبنای یک رمان گرافیکی از زندگی و تجربیات مرجانه ساتراپی از زندگی در سالهای اول انقلاب در ایران ساخته شده است .
پرسپولیس در واقع وام گرفتن بی پروای ساتراپی از زندگی شخصی خودش در ایران است . فیلم " پرسپولیس " برگرفته از رمان " پرسپولیس " نوشته مرجان ساتراپی است که یک مجموعه رمان گرافیکی چهار جلدی است که خاطرات تلخ دوران کودکی دختری در سالهای اول انقلاب روایت می کند . دختری که شاید می خوسته است که کمی متفاوت زندگی کند . پرسپولیس روایت کننده تاوان تلخی است که از اجبار های ترسناک جامعه و از هر طرف به او در آن سالها تحمیل می شده است . مرجانه ساتراپی به واقع تصویری از خود و بسیاری از هم نسلانش را به سادگی و شفافیت نقاشی های کتابش روایت می کند .
اما جالب است که به عنوان نمونه خبرگزاری فارس معتقد است مرجانه ساتراپي در كنار همكار فرانسوي خود ويسنت پارونود فضاي پس از انقلاب را فضايي خفقانآور و بدور از هرگونه شعور و منطقي ترسيم نموده است . حال این که آیا این تصویر سازی غیر واقعی بوده است و یا روایتی از رنجها و بغض در گلو مانده ی بسیاری از دختران و هم نسلان مرجانه ساتراپی در آن سالها است را باید به آنهایی سپرد که انیمیشن " مرجانه ساتراپی " را دیده اند و با بسیاری از صحنه های آن گریسته اند .
در پایان باید گفت در نسخه فرانسویزبان "پرسپولیس" بازیگرانی چون شیارا ماسترویانی و کاترین دونوو به جای شخصیتها صحبت کرده اند و در دوبله انگلیسی شان پن ، جینا رولندز و ایگی پاپ به این دو بازیگر پیوستهاند و تی یری فرومو، مدیر هنری جشنواره فیلم کن و ماگارت منگاز رئیس یونیفرانس از جمله اعضا کمیتهای هستند که "پرسپولیس" را به عنوان نماینده فرانسه به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی معرفی کردهاند.
نمی دانم که باید از معرفی و موفقیت " پرسپولیس " در اسکار شادمان بود و یا از اینکه در چنین شرایطی باز هم تصویر سیاهی از ایران در اسکار به نمایش در آید نگران بود ، اما این را می دانم که " پرسپولیس " ممکن است فیلم " ضد حکومتی " باشد اما فیلم " ضد ایرانی "هرگز نیست .
پی نوشت :
مطالعه یاداشت " شبنم طلوعی " عزیز درباره این فیلم را توصیه می کنم .
در همین زمینه :
فرانسويها "پرسپوليس" را به "اسكار" معرفي كردند! - ایسنا
فيلم ضد ايراني «پرسپوليس»، نماينده فرانسه در اسكار - فارس
