در حالی که نزدیک به سه هفته دیگر المپیاد جهانی فیزیک امسال در اصفهان ایران برگزار می گردد ، شنیده ام که سفر استفان هاوکینگ فیزیکدان برجسته معاصر به ایران که قرار بود همزمان با برگزاری المپیاد جهانی فیزیک امسال باشد لغو شده و وی به ایران نخواهد آمد .

این در حالی است که طی ماه گذشته و هنگامی که IPM ( پژوهشگاه دانشهای بنیادی ) اعلام کرد که استاد دانشگاه کمبریج و فیزیکدان برجسته معاصر استفان هاوکینگ سفری به ایران خواهد داشت موجی از شادی در بین علاقمندان به دانش در ایران به راه افتاده بود .

استفان هاوکينگ از دانشمندان برجسته فيزيک نظري است که نقش مهمي در تحول فيزيک گرانش و به ويژه فيزيک سياهچاله ها در چند سال گذشته داشته است و مسائل اساسي و مهمي را در اين زمينه مورد خطاب قرارداده است . در حال حاضر او استاد فيزيک نظري در دانشکده فيزيک نظري و رياضيات کاربردي دانشگاه کمبريج و صاحب کرسي لوکاس است که دانشمندان بزرگي همچون نيوتون و ديراک صاحب آن بوده اند.

هاوکينگ علاوه بر کار علمي تخصصي خود نقش مهمي را در عمومي کردن علم داشته است و چندين کتاب در اين زمينه نوشته که برخي از آنها نيز به فارسي ترجمه شده است از جمله "تارِِِيخ مختصر زمان".

آنچه هاوکينگ را از ساير دانشمندان هم طراز خود متمايز کرده و باعث توجه ويژه رسانه ها و عامه به وي شده و او را تا حد يک شخصيت اجتماعي مشهور و ويژه بالا برده است وضعيت جسماني خاصش است . از زمان جواني در 21 سالگي در حالي که دانشجوي دانشگاه کمبريج بود مشکلات حرکتي را حس کرد و پس از معاينات معلوم شد که دچار بيماري علاج ناپذيرlateral sclerosis) Amyotrophic ) ALS مي باشد .
با روحيه قوي عليرغم انتظار متفاوت و مايوس کننده اي که پزشکان داشتند تا هم اکنون که 65 سال با بيماري مبارزه کرده است . هرچند بيماري پيشرفت کرده و امکان هرگونه حرکتي حتي سخن گفتن را از او گرفته است ولی او با انرژي و اميد, به کار علمي خود و گسترش دانش ادامه داده است . اين تلاش و موفقيت خاص, او را در زمره شخصيت هاي نمونه در جهان قرار داده است .

اما در مورد سفر او به ایران در صحبتهایی که چند روز قبل با یکی از مسوولین برگزاری المپیاد جهانی فیزیک امسال داشتم متوجه شدم سفر هاوکینگ به ایران در حالی لغو شده است که حضور او در ایران می توانست عاملي براي شناساندن علوم به ويژه فيزيک و جايگاه مهم آن به جوانان باشد .علاوه بر آن با توجه ويژه اي که به ايشان مي شد اين امر مايه توجه بيشتر از طرف ساير دانشمندان به ايران می توانست شود و می توانست در ارتقاء سطح کيفيت فعاليت هاي علمي و همچنين روابط علمي ايران با دانشمندان ساير کشورها اثر به سزايي داشه باشد .

اما شنیده ها حاکی از آن است که به نظر می رسد به هاوکینگ توصیه شده است که در شرایط کنونی از سفر به ایران پرهیز کند و عدم سفر او بیشتر به دلایل عدم ثبات سیاسی - امنیتی در داخل ایران بوده است . در شرایطی که بسیجیان کشور ما سفارت انگلیس را محاصره کرده و قصد حمله به آن را داشته اند این طبیعی ترین توصیه از کشور انگلیس به هاوکینگ است که در این شرایط نا امن کنونی از سفر به ایران اجتناب کند .

تصور می کنم اینها کمترین تاوانی است که کشوری که در تحریم جهانی قرار دارد باید بپردازد !